Promo-citizen-engagement-01-2

De waarde van bewonersparticipatie in stedelijke opgaves

Burgerparticipatie is al een aantal jaren ‘hot topic’. De komst van de omgevingswet in 2022 heeft hier een grote rol in gespeeld. Maar de uitdagingen waar steden voor staan, vragen ook om een meer participatieve aanpak. Steden worden voller en de druk op de gedeelde buitenruimte neemt dus toe. Gemeentes experimenteren erop los met verschillende vormen van participatie. Maar waarom is participatie van belang en hoe zorg je dat het waarde toevoegt aan een project?

Waarom doet het ertoe?

Steden in Nederland (maar ook daarbuiten) staan voor enorme opgaven, denk aan de energietransitie, aardgasvrije wijken en de stad klimaat adaptief maken. Tegelijkertijd wil je de stad leefbaar houden. Bewoners kunnen aan deze opgaven vaak een grote bijdrage aan leveren, door bijvoorbeeld zonnepanelen op hun dak aan te leggen, tuinen te onttegelen of overstappen op een deelauto.

Ten tweede, gaat het om aanpassingen in hun eigen leefomgeving. En laat bewoners daar nu net expert van zijn. Het betrekken van bewoners kan enorm veel waardevolle informatie opleveren om niet alleen tot een gedragen plan te komen, maar zelfs tot slimmere, betere of mooiere oplossingen.

Tot slot, ontwikkelen bewoners betrokkenheid bij de stad en de eigen leefomgeving door te participeren. Het betrekken van bewoners in de strategie of wijkaanpak voor deze opgaven, voor grootonderhoud-projecten of andere zaken die een impact hebben op de leefomgeving van bewoners, is dus ontzettend belangrijk en waardevol.

De bewoner centraal

Hoe pak je bewonersparticipatie dan aan? Een van de grondbeginselen van design thinking is om de gebruiker centraal te stellen. Bij participatie is dit eigenlijk niet anders: de bewoner centraal. Wie is die bewoner, of beter nog wie zijn de bewoners? Wat vindt hij of zij belangrijk? Waarschijnlijk kan je hier verschillende doelgroepen in onderscheiden. Deze kan je vervolgens op een specifieke manier benaderen, bij specifieke vraagstukken en in verschillende interactieve vormen laten meedenken over hun eigen leefomgeving.

Meer weten? Bekijk de webinar!

Eva is dinsdag te gast bij de webinar ‘De toekomst van Citizen Engagement’. Samen met Eline van Weelden (Gemeente Rotterdam) zal zij een presentatie geven over bewonersparticipatie bij grootonderhoud projecten in Rotterdam. Met een creatieve en mensgerichte ontwerpersblik, werken zij beiden aan lastige publieke vraagstukken in een snel veranderende wereld.

Op dinsdagmiddag 16 februari delen we onze verhalen in een online event over “De Toekomst van Citizen Engagement”. Een presentatie met veel praktische voorbeelden en inspiratie. Dit doen we samen met andere inspirerende sprekers die onder andere in zullen gaan op de rol van nieuwe technologie in dit speelveld. Wees welkom en meld je hier gratis aan!

Gemeente Rotterdam Onderzoek

Bewonersbijeenkomst op afstand

Vanwege de coronacrisis kunnen geplande bewonersbijeenkomsten voorafgaand aan onderhoudswerkzaamheden niet meer doorgaan. Maar om beheer- en onderhoudswerkzaamheden zoveel mogelijk doorgang te laten vinden, blijft het toch belangrijk om input op te blijven halen bij bewoners. Hoe behouden we bewonersparticipatie op afstand? 

Wij bieden een tool die het mogelijk maakt om ook nu snel informatie op te halen bij bewoners. Op deze manier brengen we overzichtelijk in kaart wat er speelt in de wijk. Waar moet tijdens beheer of onderhoudswerkzaamheden extra aandacht aan worden besteed? Welke initiatieven spelen er in de wijk en hoe kan je hier slim mee samenwerken? Of waar ondervinden mensen overlast, en kan daar iets aan gedaan worden tijdens de werkzaamheden?  

Veel bewoners zitten op het moment toch thuis en vinden het waarschijnlijk een leuke afwisseling om feedback te geven op hun eigen wijk! Door middel van een enquête pakketje kunnen mensen punten aangeven in de wijk en op verschillende thema’s feedback geven. Deze tool hebben wij eerder getest in Rotterdam in voorbereiding op een grote rioolvervanging, en hier ontvingen we hele positieve reacties op!  

BewVerschillende brievenbussen worden verspreid over de wijkonersparticipatie Brievenbus Corona Bewonersavond
Verschillende brievenbussen worden verspreid over de wijk

Hoe werkt het?  

Door het tijdelijk kort ophangen van speciale brievenbussen en verspreiden van een enquête middels brieven, kunnen we snel en veel informatie ophalen bij bewoners. Dat doen we in vijf stappen!

  1. We houden een online intake met de projectleider. Wat voor project is het en wat voor soort input is belangrijk? Wat is er al gedaan aan bewonersparticipatie en wat zijn bekende initiatieven in de wijk? Dit soort vragen zullen we doornemen om de enquête aan te passen naar de specifieke behoeften van het project.
  2. De bewoners krijgen een enquête pakketje toegestuurd en vullen deze in. Eventueel kunnen we ook een digitale enquête variant ontwikkelen. Al heeft een papieren versie een breder bereik. 
  3. De bewoners krijgen een A3 kaart van hun wijk en plakken daarop gekleurde stickers om speciale plekken te markeren. Daarnaast krijgen de bewoners 5 themakaarten die corresponderen met de gekleurde setjes stickers. Op die themakaarten kunnen ze beschrijven wat er op de met stickers gemarkeerde locaties speelt in een bepaald thema. 
  4. De bewoners deponeren de envelop in de speciaal daarvoor opgehangen brievenbussen in de wijk (en halen meteen even een frisse neus).  
  5. Wij verwerken de gegevens en koppelen deze terug aan de projectleider. 
Gemeente Rotterdam Onderzoek
Voorbeeld enquête pakket

Het hele proces duurt ongeveer 3 weken vanaf intake tot aan terugkoppeling van de resultaten. Geïnteresseerd? Stuur een mail naar daan@suit-case.nl voor meer informatie.  

Hebben jullie nog originele bewonersparticipatie tools voorbij zien komen de afgelopen twee weken? Laat het ons weten in een reactie!  

Provincie Utrecht Omgevingsvisie

Onze blik op de ontwerp Nationale Omgevingsvisie

Tot en met 30 september as ligt het ontwerp voor de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ter inzage. Hier kan iedereen feedback geven op het concept dat er ligt. De Nationale Omgevingsvisie geeft een lange termijn visie voor de ruimtelijke inrichting van Nederland, waardoor er over verschillende kabinetten heen kan worden gewerkt aan de toekomst. Wij denken dat dit een document een hoopvol perspectief geeft op de toekomst, waar beter wordt samengewerkt tussen overheid, bedrijfsleven en de burger. Toch blijven echt keuzes soms nog uit. Wat gaat de NOVI betekenen voor de opgaven die er liggen?

Wat is de NOVI?

De NOVI is een visiedocument wat een instrument zal zijn binnen de Nationale Omgevingswet die – naar alle waarschijnlijkheid – in 2021 zal ingaan. De NOVI geeft richtlijnen voor de ruimtelijke inrichting van Nederland door een visie te beschrijven voor Nederland in 2050. Het zou moeten helpen in het maken van keuzes, en vooral in het combineren van functies in voor gebieden die vormgegeven moeten worden. De Rijksoverheid en regionale en lokale overheden zullen ook beter moeten samenwerken om deze keuzes te maken.

Een hoopvol toekomstbeeld

Hoe ziet deze toekomst er dan uit? In de ontwerp NOVI zijn vier prioriteiten gesteld: (1) Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie, (2) Duurzaam economisch groeipotentieel, (3) Sterke en gezonde steden, (4) Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Dit zijn natuurlijk erg belangrijke prioriteiten om Nederland toekomstbestendig in te richten. Beleidskeuzes die hierin worden gemaakt moeten prioriteit stellen aan multi-functionaliteit i.p.v. enkelvoudige functies. Daarnaast is het belangrijk om de kenmerken en identiteit van het gebied mee te nemen in keuzes. Wat ligt er in gebied al aan natuurlijk of archeologisch erfgoed en hoe kunnen we dit goed inbedden in de keuzes die worden gemaakt. Tot slot, moeten de keuzes die nu worden gemaakt niet ten koste gaan van toekomstige generaties; en moeten de keuzes dus ook bijdragen aan de visie die er ligt.

Weinig echte keuzes

Ondanks dat er duidelijk gekozen wordt voor een meer duurzame toekomst, blijven echte keuzes in de NOVI nog uit. Nederland moet én duurzaam én de grootste doorvoerhaven blijven van Europa. Nederland moet én duurzaam én de luchtvaart moet competitief blijven. Dit zijn functies die waarschijnlijk lastig te combineren zijn, tenzij deze functies er radicaal anders uit gaan zien. Er wordt nog veel ruimte gegeven aan provinciale en lokale overheden om invulling te geven aan deze opgaven. Maar hiermee wordt ook veel verantwoordelijkheid bij hun neergelegd om zelf de handschoen op te pakken.

Wat betekent dit voor bedrijven en (overheids)organisaties?

Toch geeft de NOVI wel een duidelijk beeld dat er een transitie plaats moet vinden van een lineaire economie naar een circulaire; en van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare. Dit biedt veel ruimte voor innovaties, en vooral voor bedrijven ligt hier een mooie uitdaging om deze maatschappelijke uitdagingen op te pakken en hier nieuwe competitieve business modellen uit te halen. Een win-win situatie denken wij!

Dit betekent voor overheden dat er goed moet worden samengewerkt met zowel de markt als met burgers. Dit vraagt een andere, nieuwe manier van werken. Een manier van werken waar veel vaker en sneller input gevraagd moet worden van verschillende partijen.

Er wordt volop geëxperimenteerd bij regionale en lokale overheden

Gelukkig wordt er in het kader van de omgevingswet die eraan komt, bij gemeenten en provincies al veel geëxperimenteerd en gewerkt ‘op de nieuwe manier’. Zo hebben wij ook voor de Gemeente Rotterdam gekeken hoe we bewoners kunnen betrekken bij groot onderhoud projecten. En afgelopen week was Eva in ‘haar provincie’ aanwezig bij een participatie avond voor jongeren in de provincie Utrecht. Hier werd om input gevraagd van jongeren tussen de 18 en 27 jaar voor de provinciale omgevingsvisie. Al met al brengt de NOVI nu dus al veel teweeg, en wordt er volop ontwikkeld. Hier worden wij natuurlijk heel blij van!

Wat vinden jullie van de NOVI? En waar zien jullie kansen? Of wil je weten hoe wij jouw organisatie toekomst-proof kunnen maken? Laat het ons weten!

Participatieavond Provincie Utrecht – Opgaven puzzelen op de kaart