Duurzame Dinsdag bij Suit-case

Duurzame dinsdag 2021

Duurzame dinsdag: de dag van de Duurzame Troonrede

Vandaag, dinsdag 7 september, is Duurzame Dinsdag. Ook wel de Prinsjesdag van duurzaamheid. Dit is een moment waarop duurzame initiatiefnemers uit de samenleving de krachten bundelen met politiek Den Haag. Op deze dag wordt ook de Duurzame Troonrede gehouden door de winnaar(s) van de Trouw Duurzame 100. Afgelopen jaar was dat de Jonge Klimaatbeweging.

Een gezamenlijke aanpak op duurzame dinsdag

Ook bij Suit-case weten wij hoe belangrijk een gezamenlijke aanpak is om de transitie naar een duurzame wereld te bewerkstelligen. Bedrijfsleven, burgers, politiek en duurzame initiatieven; we hebben ze allemaal nodig. Op duurzame dinsdag wordt dit allemaal bij elkaar gebracht.

Niet alleen start en ondersteunt Suit-case ook duurzame initiatieven als Sail for the Future, maar werken we ook aan ons eigen begrip. Daarom hebben wij, in het kader van de Suit-case Design en Strategy Academy een reeks interne workshops georganiseerd met het thema ‘Wat is jouw klimaatpitch?’.

Workshop 1: Klimaatverandering, hoe zit dat nou?

De discussie over klimaatverandering is complex omdat het klimaatsysteem complex is. Hierdoor is het voor een individu moeilijk in te schatten is wat nou de gevolgen zijn van onze gezamenlijke acties. Het recente IPCC rapport heeft bevestigd hoe complex het vraagstuk is. En helaas ook hoe groot de gevolgen door en voor de mensheid kunnen zijn.

Daarom is het belangrijk om in een gesprek over klimaatverandering de kennis die we wel hebben, ook over de onzekerheden, zo helder mogelijk voor ogen te hebben. Maar zelfs met feiten is het soms nog moeilijk inschatten en te bevatten wat er dan moet gebeuren om een klimaatcatastrofe uit de weg te gaan.

Om dit visueel te maken zijn we aan de slag gegaan met de En-Roads Simulation model van Climate Interactive. Deze tool laat je spelen met verschillende beleidskeuzes om de opwarming onder de 1,5 graad te houden. We kunnen je alvast verklappen, makkelijk is het niet!

Een voorbeeld van de En-Roads Simulation Tool

Workshop 2: Communicatie over klimaat

Een goede discussie over klimaatverandering en wat je daar aan kan doen gaat over meer dan kennis. In (klimaat)communicatie is belangrijk om je te kunnen verplaatsen in de ander.

In de tweede Suit-case Design & Strategy Academy gingen we aan de slag met communicatie. Door middel van de Vijf Tinten Groener communicatiestrategie van Motivaction International werkten we aan een klimaatpitch. Dit super handige model maakt duidelijk dat er voor iedereen wel een ‘klimaatpitch’ is. Zolang je maar rekening houdt met de waarden en zorgen van de ander. Herken jij je in een van de vijf groepen?

Het Vijf Tinten Groener model van Motivaction

Workshop 3: Klimaatbijles in de natuur

Tijdens de laatste workshop gingen we op schoolreis met Klimaatbijles. 💼

Onder begeleiding van klimaatwetenschapper Joep van Dijk en ecoloog Pieter Heyning zijn we de natuur in gegaan. In het watergebied ten Noorden van Amsterdam hebben we veel geleerd over de invloed van de mens op de natuur.

Dit is een gebied waar veel turf is gewonnen. Hier hebben we met onze eigen ogen kunnen zien hoe groot de invloed van de mens is op de natuurlijke omgeving. Dit zorgde voor mooie en constructieve discussies over biodiversiteit en klimaatverandering. En natuurlijk wat we zelf kunnen doen om ons steentje bij te dragen.

Wat doen jullie vandaag op Duurzame Dinsdag?

Energietransitie bij een pakje boter?

Energietransitie bij een pakje boter?

Hoe ziet de infrasector eruit in 2050?

Afgelopen weken hebben we tijdens de Suit-case Academy verkend hoe de infrasector er in de toekomst uit kan zien. De vraag die centraal stond was: “Hoe ziet de infrasector eruit in 2050?” We gingen daarmee aan de slag door verschillende trends en ontwikkelingen te bekijken in de infrasector. Hierbij kan je denken aan verdere digitalisering, de energietransitie en een circulaire economie. Een grote inspiratiebron was de Expeditie 2050 van Rijkswaterstaat, waarin verschillende scenario’s voor de toekomst zijn ontwikkeld.

Energietransitie

Op basis van de ontwikkelingen zagen we ook een aantal uitdagingen in die toekomst. Een voorbeeld hiervan is de energietransitie. De energietransitie is momenteel in volle gang. Binnen deze energietransitie wordt verwacht dat elektriciteitsvoorziening steeds meer zal gaan decentraliseren. Nederlanders zullen zelf duurzame elektriciteit gaan opwekken en zich afkoppelen van het grote energie distributienetwerk. Hierdoor worden Nederlanders minder afhankelijk van grote energiecentrales. Naast het opwekken van eigen energie zullen zij hun elektrische auto gebruiken om tijdelijke netspanning op te vangen.

De decentralisatie van energievoorziening klinkt als een positieve ontwikkeling. Echter heeft niet iedereen de mogelijkheid om hun eigen energie op te wekken. De lagere inkomens en kwetsbare wijken hebben bijvoorbeeld minder mogelijkheden tot het plaatsen van bijvoorbeeld zonnepanelen.

Energietransitie bij een pakje boter?
Energietransitie bij een pakje boter?

Toegankelijkheid tot duurzame energie voor iedereen

Hoe zorg je dan dat mensen zonder deze (financiële) middelen ook van deze transitie kunnen profiteren? Dat was een van de uitdagingen waar we mee verder gingen. Door middel van een Vision in Product (VIP) ontwerpproces kozen we een metafoor voor de interactie die de we wilden ontwerpen.

Meedoen in en profiteren van de energietransitie moet net zo gemakkelijk zijn als het sparen van koopzegels bij je boodschappen.

Wij stelden dat investeren in de energietransitie net zo makkelijk moet zijn als sparen voor koopzegels bij de supermarkt. Oftewel een makkelijke laagdrempelige investering mét rendement.

We bedachten hiervoor de spaar Yuppie. Een digitale spaarkaart in de vorm van een “Tamagotchi”. Hierbij kan je ervoor kiezen om bovenop je supermarktuitgaven een kleine investering te doen in een collectief zonne- of windmolenpark. Zo profiteer jij van het behaalde rendement en hou je ook nog eens je Yuppie blij!

Sparen doe je immers niet in je uppie.

Referenties

Hombergen, L. (2019). Decentralisatie van de energievoorziening bedreigt solidariteit. S&D, 76 (6). pp. 40-43. Opgehaald via https://www.wbs.nl/publicaties/decentralisatie-van-de-energie-voorziening-bedreigt-solidariteit

Lineaire vs Circulaire Economie

Trends voor 2020 – Circulaire economie

De Nederlandse Overheid heeft als doel gesteld dat Nederland in 2050 volledig circulair moet zijn. Niet zo gek, omdat de voorraad grondstoffen op de wereld nou eenmaal niet oneindig is. Denk bijvoorbeeld aan alle metalen die in onze elektronica zitten. Elk jaar maken we de grondstoffen die de aarde in één jaar kan produceren eerder op (Earth Overshoot Day). Daarom is het belangrijk om materialen te hergebruiken. Maar wat houdt de circulaire economie dan precies in?

Voorraden van belangrijke mineralen raken op

Wat is de circulaire economie?

Als je een product ontwikkelt, voeg je in elk stapje in het productieproces waarde toe aan een product. Je begint bij ruwe grondstoffen. Vervolgens worden dat halffabricaten, en uiteindelijke een product. In een lineaire economie wordt het product gebruikt en vervolgens eindigt het overgrote deel als afval (TU Delft). Dit wordt ook wel de take-make-waste economie genoemd. In een circulaire economie worden de materialen in de loop gehouden, en bestaat er eigenlijk geen afval. Hierdoor behoudt je de waarde die toevoegt aan een product in de keten.

Lineaire vs Circulaire economie
Lineaire vs Circulaire economie

Wat betekent Nederland Circulair in 2050 voor mijn organisatie?

De Nederlandse overheid heeft voor 5 sectoren een transitieagenda opgesteld, waarin beschreven staat hoe deze sector circulair wordt. In verschillende uitvoeringsagenda’s staan vervolgens concrete acties voor 2019 tot en met 2023. Dit zijn de 5 sectoren:

In 2030 wil de overheid 50% minder verbruik van grondstoffen en in 2050 moet Nederland helemaal circulair zijn. Speciaal voor ondernemers is het platform Circulair Ondernemen opgericht, waar inspiratie, kennis en informatie te vinden is.

Hoe kan ik aan de slag met de circulaire economie?

Hoe je het beste aan de slag kan met de circulaire economie verschilt heel erg per organisatie. Maar simpel gezegd betekent het dat er geen afval meer bestaat, maar alle materialen, halffabricaten en producten op een waardevolle manier blijven inzetten. Belangrijk is om hierbij bij het ontwerp van je product al rekening te houden. Kan je het product bijvoorbeeld ontwerpen zonder lijmverbindingen, zodat je alle materialen na gebruik weer netjes kan scheiden. Of kan je producten ontwerpen die ontzettend lang mee gaan? En wat gebeurt er met je product na het eerste gebruik? Kan je tijdens het ontwerpen ook al ontwerpen voor de tweede of derde gebruiker? Dat zijn allemaal vragen waar je rekening mee kan houden als je circulair wil ontwerpen.

Circulaire business modellen

Maar ook je business model kan je hierop aanpassen. Het boek Products that Last behandelt een aantal hele interessante circulaire business modellen. Een mooi voorbeeld is ‘The Access Model’. Kan je zorgen dat je product altijd toegankelijk is voor je klant, maar dat jouw bedrijf eigenaar blijft van het product. Je klant betaalt dan bijvoorbeeld een maandelijks bedrag voor een bepaalde dienstverlening, maar zodra het eigendom van het product blijft bij jou. Zo zorg je dat je hoge kwaliteit producten kan ontwikkelen, maar dat je zelf kan bepalen wat er na het eerste gebruik gebeurt met het product. Een aantal leuke voorbeelden:

  • MudJeans: Hier lease je een prachtige jeans voor een vast bedrag per maand. Elk jaar kan je een nieuw model of kleur uitkiezen. En MudJeans verkoopt de broek als vintage item, of recyclet de materialen.
  • GerrardStreet: Lease een super hoge kwaliteit koptelefoon voor een vast bedrag per maand. Is er iets kapot? Dan stuur je de oude op, en krijg je een nieuwe thuis gestuurd. De oude koptelefoons zijn helemaal uit elkaar te halen en elk onderdeeltje is te recyclen.
  • HonQ: is een circulaire, pay-per-use bouwmodule die leegstaand vastgoed tegengaat door makkelijk nieuwe functies toe te voegen aan leegstaande gebouwen. Dit is een product dat we met onze venture builder FYNLY zelf aan het ontwikkelen zijn.
HonQ Prototype
HonQ Prototype

De circulaire economie vraagt dus om innovatie. Maar je hebt niet overal invloed op in je eigen productketen. Bijvoorbeeld om dat bepaalde onderdelen of producten van leveranciers komen. Daarom is het goed om deze keten in kaart te brengen en te kijken of je hier kan samenwerken met leveranciers en partners.

Week van de circulaire economie

Trouwens, wist je dat het alweer bijna de week van de circulaire economie is? Van 3 tot 7 februari staat Nederland in het teken van de circulaire economie. Lees hier meer.

Trends voor 2020

De komende weken geeft Suit-case elke week inzicht in een relevante trend voor 2020 waar ondernemers of organisaties mee worstelen. Volg ons via Facebook en LinkedIn om de hoogte te blijven.

Benieuwd hoe jouw organisatie aan de slag kan met de circulaire economie? Ga samen met ons aan de slag om een innovatiescan uit te voeren en ontdek waar jouw kansen liggen!

[DISPLAY_ULTIMATE_PLUS]
Fairphone 3

Right to Repair

Afgelopen week is het goede nieuws bekend gemaakt dat de Europese Commissie heeft ingestemd met de maatregelen die de levensduur van apparaten moet verlengen. Door deze nieuwe regels moeten reserve onderdelen tot wel 10 jaar beschikbaar blijven na de aankoopdatum. En niet alleen bij de producent zelf, maar ook voor onafhankelijke professionele reparateurs moeten deze beschikbaar zijn.

Anders ontwerpen en produceren

Dit betekent dat producenten van huishoudelijke apparaten anders zullen moeten ontwerpen. In het ontwerp zullen zij namelijk rekening moeten houden met de repareerbaarheid van hun producten (design for repair) . Het helpt dus om producten te ontwerpen die ook weer makkelijk uit elkaar te halen zijn. Ook loont het dus om producten te ontwerpen die ontzettend lang mee gaan (design for longevity) in plaats van producten te ontwerpen die na een aantal jaar kapot gaan. Iets wat vooral bij smartphones en laptops vaak het geval is, zodat er meer verkocht worden (planned obsolescence).

Flinke stap vooruit

Deze stap is natuurlijk erg belangrijk om tot een circulaire economie te komen. Bovendien geldt het niet alleen voor Europese producenten, maar ook voor anderen die in de EU willen verkopen. Ook het Verenigd Koninkrijk zal zich hier na de Brexit aan moeten houden, als zij producten aan EU-landen willen verkopen.

De regel gaat per 2021 in, en geldt nu alleen nog voor huishoudelijke apparaten. Wij zijn natuurlijk benieuwd… Komen er ook in de toekomst vergelijkbare regels komen voor bijvoorbeeld mobiele telefoons en laptops?

Voorlopers

Een mooi voorbeeld van een voorloper op dit gebied is Fairphone. Ondanks dat er nog geen regels zijn voor mobiele telefoons op dit gebied, hebben zij een telefoon ontworpen die volledig circulair is. Fairphone zorgt er bijvoorbeeld voor dat elk onderdeel in de telefoon te vervangen is en dat de telefoon naar persoonlijke voorkeuren aangepast kan worden. Ook werken ze met Fairtrade goud in hun telefoons. Mooie innovaties!

Fairphone – Photo: Courtesy Fairphone
Olietankers ombouwen tot dorpen

Een spookvloot aan olietankers

Olietankers zijn de afgelopen maand regelmatig in het nieuws geweest vanwege de conflicten rondom Iran. Afgelopen maandag was Albert Veenstra (Dinalog) te gast bij BNR Nieuwsradio om een andere reden. Als bij-effect van de klimaatmaatregelen neemt namelijk de vraag naar olietankers af, en dreigt er een enorme spookvloot te ontstaan. Dit levert niet alleen een enorme schade op voor het milieu, maar daarbij worden deze tankers door veel bedrijven gedropt voor de kust van landen in Zuid Azië, waar ze vervolgens met blote handen uit elkaar worden gehaald. De Correspondent schreef hier in 2014 al een interessant en schokkend artikel over. Bij Suit-case begonnen onmiddellijk de radertjes te draaien: kunnen we geen nieuwe bestemming vinden voor deze olietankers?

De olietankers zijn een bron van hoogwaardige materialen die hergebruikt kunnen worden. Schone sloop is echter duur en bedrijven ontvangen veel geld per olietanker om deze te dumpen op een Aziatisch strand. Daarnaast geeft Veenstra in het interview ook aan dat er niet genoeg capaciteit is om al deze schepen te verwerken. Dus kunnen ze ook op een andere manier worden hergebruikt?

Herbestemming voor olietankers?

Wij waren niet de eersten die hier aan dachten. Zo is er al een Nederlands team van architecten die een ontwerp heeft gemaakt om de schepen om te bouwen tot een compleet dorp. Ook de BBC heeft onlangs een aantal interessante ontwerpen op een rijtje gezet. Zoals bijvoorbeeld het bedrijf ShipEco Marine uit het VK heeft een ontwerp gemaakt om er schone energie mee op te wekken door gebruik te maken van golven, en is dit momenteel aan het testen in een prototype. Het zouden zelfs zelfvoorzienende fabrieken kunnen worden die drijven op de oceaan. Of kunnen we ze inzetten als kunstmatige riffen op de bodem van de oceaan?

Olietankers ombouwen tot een dorp
Olietankers ombouwen tot dorpen | AFBEELDING: CHRIS COLLARIS, RUBEN ESSER, SANDER BAKKER EN PATRICK VAN DER GRONDE via HP de Tijd

Waarom gebeurt het dan nog niet?

Toch lijken er nog geen oplossingen te bestaan die al op grote schaal geïmplementeerd worden. Ondanks internationale inspanningen om het probleem op te lossen. En dat is ook niet zo gek, want een dergelijk afgedankt schip kost toch al gauw enkele miljoenen dollars. Innovatie gaat dus niet alleen om het bedenken van goede ideeën, maar ook om het vinden van een sluitende business case en een manier om de innovatie te implementeren. Dit is typisch zo’n complex probleem, waar niet één duidelijke probleemeigenaar is, en er veel samenwerking tussen partijen nodig is, om daadwerkelijk iets te veranderen.

Onze handen gaan er in ieder geval van jeuken. Welke partij(en) zouden we moeten benaderen om hiermee aan de slag te gaan? Of heb jij hier ideeën of inzichten over? Laat het ons weten!